فريد الدين العطار النيسابوري
مقدمه 32
ديوان عطار ( فارسى )
را از ديده خانه مىربود « 1 » » . در ميان آن نفايس بديوانى از غزليّات و قصايد عطّار برخورد كه نسخهاى بدان قدمت و نفاست نه ديده و نه شنيده بود . از همان نگاه نخستين و نظر اجمالى به اهميّت فوقالعادهء كتاب پى برد و دانست كه اگر كسى بخواهد ديوانى منقح و مصحح از غزليّات و قصايد عطّار فراهم سازد آن نسخه مأخذى بسيار معتمد تواند بود . . . چند ماه بعد نگارندهء اين سطور به فرانسه رفت و مدت پنج سال در پاريس اقامت گزيد و به تحصيل پرداخت . پس از مراجعت به ايران هنوز نفس تازه نكرده و در كتابخانه درست مستقر نشده بود كه تصادف روزگار گرفتاريها و مصائبى پيش آورد كه در نتيجه با آنكه با كتاب و كتابخانه پيوسته مجالس و همخانه بود از كتاب و كتابخانه بكلّى مهجور ماند و چند سال عمر عزيز خود را برايگان از دست بداد و كار نابسامان خود را نابسامانتر كرد و از حاصل آن ايّام جز دريغ و افسوس چيزى در دست نماند . تا آنكه عاقبت عنايات حق در رسيد و « چراغ توفيق فرا راه داشت » « 2 » . در يكى از روزهاى 1338 با حضرت خداوندگارى استاد بزرگوارم آقاى بديع الزمان فروزانفر از نسخهء قديم و نفيس ديوان عطّار موجود در كتابخانهء مجلس صحبتى به ميان آمد . استاد در آن تاريخ تأليف كتاب بحث در احوال و آثار عطّار را آغاز فرموده بودند . چند روز بعد نسخهء نامبرده به نظر ايشان رسيد و مورد استفاده قرار گرفت .
--> ( 1 ) - اقتباس و نقل از اين بيت مثنوى مولانا جلال الدين : هرچه آنجا ديد اينجا به نمود * ديده را از ديده خانه مىربود قصه مرى كردن روميان و چينيان در علم نقاشى و صورتگرى ( دفتر اول مثنوى ، ص 214 س 9 بتصحيح نيكلسون چاپ ليدن ) ( 2 ) - از باب دوم گلستان سعدى : بخشايش الهى گمشدهاى را در مناهى چراغ توفيق فرا راه داشت .